Ülkemizde ilk dağ gezileri
Uludağ’a düzenlenmiştir. 1925 yıllarında Galatasaray Lisesi’nde
görevli yabancı uyruklu öğretmenlerin önderliğinde Uludağ
gezileri düzenlenmiş, bunu sportif amaçlı dağ gezilerinin
başlangıcı olarak kabul edebiliriz. Daha sonra büyük kentlerde
yaşayan öğretmen ve öğrencilerin ilgisini çekmeye başlamıştır. O
dönemde devlet eliyle de teşvik edilmiştir. Beden Terbiyesi 1936
yılında kurulmuştur. 1939 yılında Beden Terbiyesi içinde resmen
Dağcılık Ve Kış Sporları Federasyonu kurulmuştur.
Federasyonun ilk başkanlığını Latif Osman Çıkıgil 4 yıl süreyle
yürütmüştür. 1943-1948 yılları arasında başkanlığı Nizamettin
Kırşan ve sonradan Asım Kurt vekaleten yürütmüştür. 1948 yılında
başkanlığa Asım Kurt atanmış ve 1966 yılına kadar bu görevi
yürütmüştür. Bu tarihten sonra federasyon Dağcılık ve Kayak
olmak üzere ikiye ayrılmıştır.Dağcılık ve Kış Sporları
Federasyonu’nun önderliğinde Kayseri, Erzurum ve Sarıkamış’ta
Halkevleri kanalıyla dağcılık ve kış sporları teşvik
edilmeye başlanmıştır. O dönemin en hareketli kayak merkezi olan
Erzurum’da Halkevi bünyesinde yetişen ve öğreticilik yapan
Haşmet Orbay, Mehmet
Ali Dürüstel, Mustafa Subaşı,
Lütfü Noyan, Zeki Özden ve İhsan Şafak kayak
sporunun gelişmesinde önemli katkıları olmuştur.
1945 yılında Dağcılık ve
Kış Sporları Federasyonu, Hakkari-Cilo
dağlarını kapsayan özel bir dağcılık gezisi
düzenlemiştir. Asım Kurt önderliğinde yapılan bu geziye
Ankara Üniversitesi coğrafya bölümünden
Dr. Reşat İzbırak yine
Ankara’dan M. Uyanık, Dr. S.Örnektekin ve fotoğraf sanatçısı
Şinasi Barutçu katılmıştır. 1947 yılında Dr. Süleyman Türkünal
Cilo ve Sat dağlarını kapsayan ilk jeolojik etütleri yapmaya
başlar. 1948 yılında federasyonca Cilo ve Sat dağlarına gezi
düzenlenir, bu geziye İst. Üniversitesi
coğrafya bölümünden Dr. Sırrı Erinç’de katılmıştır. Dr. Sırrı
Erinç 1949 yılında, Dr. İ. Yalçınlar ise 1951 yılında Kaçkar
Dağları’na bilimsel amaçlı gezileri yapmışlardır. 1938 yılında
Dr. Hans Bobek’in Cilo ve Sat dağları, 1949 yılında
Dr. Blumenthal’ın Büyük Ağrı Dağı ile ilgili yayınları Avrupa’da
büyük ilgi görmüş ve ülkemiz dağlarına ilgiyi
artırmıştır.1940-1950 yıllarında Ankara’dan R.Akın ve
Kayseri’den M. Barut isimli öğretmenlerimiz dağcı olarak,
Sarıkamış tan T. Alatlar ve Erzurum’dan S.Karakaş ise kayakçı
olarak ün yapmışlardır. 1950-1960 yıllarında Ankara, Manisa,
Kayseri ve Erzurum gibi merkezlerde kulüpler kurulmaya başlandı.
Aynı zamanda da yurtdışından gelen dağcılarda artış görülmeye
başlandı. Buna Büyük Ağrı Dağı’nda karaya oturduğu sanılan
Nuh’un gemisinin büyük etkisi olmuştur. Aynı yıllarda Üst teğmen
Şahap Atalay ile Binbaşı Adnan Doğu’da ünlü dağcılarımız
arasındaki yerlerini almışlardır. Yine bu yıllarda amatör dağcı
olan Erdal İnönü 1954 yılında Kayseri'li arkadaşı Necdet
Nakipoğlu ile birlikte Erciyes’e tırmanmıştır. 1950-1960
yıllarının ünlü dağcıları arasında Manisa Tarzanı’da yer
almıştır. Bu yıllarda Manisa Dağcılık Kulübünden Ertuğrul
Dayıoğlu ve Halit Değirmencioğlu dağcılık sporunda önderlik
yapmışlardır. Bu yıllarda spor adamı ve bestekar olan Gültekin
Çeki’de yer almıştır. Gültekin Çeki 1954 yılında Büyük Ağrı’ya
tırmanmıştır. Kuşkusuz 1950-1960 yıllarının lider ve yıldız
dağcıları Dr. Bozkurt Ergör ve Muzaffer Erol Gez’dir. İki lider
dağcı Türk dağcılığının gelişmesine ve örgütlenmesine en fazla
katkıda bulunan kişilerdir.Bu dönemde Erzurum ve Sarıkamış birer
pilot merkez haline getirilmiş ve kayak sporunun bölge
gençliğine mal edilmesine çalışılmıştır. İlk kez bu dönemde
Avusturyalı öğretmenlerin teknik gözetiminde Türk kayakçıları,
olimpik ve uluslararası kayak öğrenim ve yarışma yöntemlerini
öğrenmeye ve uygulamaya başlamışlardır.
Gümüşhane’den Muzaffer Demirhan ve Dursun Bozkurt, Sarıkamış tan
Mehmet Eroğlu, Cevdet Çakar, Osman Yüce ve Zeki Şamiloğlu,
Erzurum’dan Tahsin Modoğlu, İhsan Çakır ve Orhan Barışık,
Sivas’tan Kerami Sakarya ve Ahmet Giray bu dönemin yıldız
kayakçıları olmuştur.
|